Het effect van internet op de offline detailhandel, rapport van het RPB

Dit weekend had ik een gesprek met mijn oudste dochter over haar computergebruik. Ze vertelde toen tot mijn verbazing dat ze uren bezig kon zijn met het af struinen van internet naar leuke kleren. Voor haar bestaat funshoppen uit het bezoeken van leuke winkelsites. Op dat moment viel ook mijn oog op een artikel in NRC Next van 5 april j.l. over het rapport Winkelen in het Internet tijdperk van het Ruimtelijk Planbureau. Volgens het RPB zal het webwinkelen de komende jaren de Nederlandse binnensteden veranderen. Het rapport staat boordevol nuttige cijfers voor de multichannel aanbieder.

In 2005 bedroegen de inkopen via internet nog 2,8% van de totale detailhandelomzet. Over vijf jaar zal dat zijn toegenomen tot 10%. Vooral televisies, wasmachines, reizen, muziek en boeken vinden hun weg naar de consument via internet. Vooral die televisies en wasmachines verbazen mij. Zo vaak koop je deze produkten niet, de uitgave eraan is hoog en de consument wil wel service wanneer hij kapot gaat. Dus waarom dan 100 euro besparen door ze op internet te kopen? Ongetwijfeld een groep prijskopers, maar ik kan niet geloven dat het massaal gaat gebeuren.

*winkelen wordt funshoppen*
Het karakter in de binnensteden zal in de toekomst in toenemende mate worden bepaald door funshoppen. Volgens het Ruimtelijk Planbureau zal de opkomst van het webwinkelen niet de veronderstelde afname van het verkeer veroorzaken. Met name de markt voor tweedehands artikelen kan zelfs tot een toename van het personenvervoer leiden, zonder dat het goederenvervoer afneemt.
Volgens het RPB leidt de markt voor tweedehands artikelen overigens tot een elf keer grotere verkeersstroom dan die tussen consument en detailhandel. Waarschijnlijk vanwege het feit dat voor elk artikel apart gereden wordt.

*internet maakt de consument prijsbewuster*
Een belangrijk gevolg van het online zoeken van informatie is dat consumenten steeds prijsbewuster worden. Ruim
61 procent van alle e-shoppers is van mening dat zij prijsbewuster zijn gaan winkelen, doordat zij zich eerst op het internet orie?nteren. Omdat consumenten hierdoor in toenemende mate de winkelier zullen kiezen die de beste prijs biedt kan dit gevolgen hebben voor de winstmarges van de traditionele winkeliers. De opkomst van prijsvergelijkingssites heeft hier sterk aan bijgedragen.
Van alle e-shoppers maakt ongeveer 76 procent wel eens gebruik van prijsvergelijkingssites, terwijl 21 procent wel van prijsvergelijkingssites heeft gehoord maar deze nog niet heeft bezocht; slechts 3 procent van alle e-shoppers heeft nog nooit van prijsvergelijkingssites gehoord. Het afgelopen jaar hebben e-shoppers gemiddeld 16 keer een prijsvergelijkings- site geraadpleegd, en 16 procent van alle e-shoppers heeft zich onder andere via prijsvergelijkingssites op hun laatste drie internetaankopen georie?nteerd
Mede dankzij deze sites is de onderhandelingspositie van de consument ten opzichte van de winkelier sterk verbeterd.
Het gaat hierbij met name om mannen en jongeren. Mannen hebben bijna 1,5 keer zoveel kans dan vrouwen om dankzij het internet prijsbewuster te zijn gaan winkelen. Daarnaast blijkt dat online zoeken, en vooral het gebruik van prijsvergelijkingssites, de kans op prijs-
bewuster winkelen vergroot. Met name consumenten die binnen tien minuten met de auto weinig winkels kunnen bereiken, zijn dankzij het internet prijsbewuster gaan winkelen. Omdat zij voor hun winkelbezoek een langere afstand moeten afleggen, hebben zij relatief het meest te winnen bij een onlineorie?ntatie.

*offline oriënteren en online aankoop niet altijd bij dezelfde aanbieder*
Van alle internetaankopen waarop men zich eerst in een winkelcentrum georie?nteerd heeft, werd slechts 25 procent gekocht bij een bedrijf dat ook winkels heeft. Het is dus niet noodzakelijkerwijs positief voor winkeliers wanneer e-shoppers zich in een traditionele winkel op hun aankoop orie?n- teren. Indien consumenten in een winkel informatie vergaren en vervolgens bij een concurrent op het internet hun aankoop doen, is alle tijd die winkeliers aan dergelijke klanten besteden voor niets geweest. Dit wordt ook wel het �showroomeffect� genoemd . Winkeliers in branches waar het showroomeffect optreedt (met name bruin- en witgoed), doen er daarom goed aan hun producten ook via het internet te verkopen (volgens het rapport ..).

*Online oriënteren, offline kopen*
E-shoppers orie?nteren zich met name via het internet op de niet-dagelijkse en de grote aankopen; daarnaast hebben zij het afgelopen jaar in 47 respectievelijk 55 procent van de winkelgebieden voor de niet-dagelijkse en de grote aankopen wel eens producten gekocht waarop zij zich eerst via internet georie?nteerd hadden. Voor de dagelijkse aankopen geldt dat e-shoppers zich beduidend minder vaak via het internet orie?nteren. E-shoppers oriënteren zich vaker op het internet om het product vervolgens in een winkel te kopen dan omgekeerd.

Je kunt het rapport downloaden op de site van het RPB.